دریاچه خزر

جغرافیای دریای خزر(مازندران): دریای خزر با وسعت حدود 386400کیلومترمربع وحجم آبی حدود 77000کیلومترمکعب بزرگترین دریاچه کره زمین است.عرض دریای مازندران بین 200تا550 و طول آن حدود1030کیلومتر است.طول خط ساحلی مازندران در مرزهای ایران992کیلومتر از آستارا تا دهانه رود اترک ومیانگین عمق آب در قسمت های شمالی 2/6متر، درقسمت های میانی حدود 700متر وگودترین نقطه آن دربخشهای جنوبی5 102متر است.حدود دوسوم حجم آن در قسمت جنوبی (در محدوده آبهای ایران) قرار دارد.شوری آب کم بوده وحدود 8/12گرم در لیتر است.

دریای خزر، با وسعت حدود 436000 کیلومتر مربع، 1200 کیلومتر طول و 220 تا 550 کیلومتر پهنا دارد. و حجم آب آن افزون بر 77000 کیلومتر مکعب است. گودی این دریا در بخش شمالی، 10 تا 12 متر و در بخش میانی، تا 770 متر است و گودترین نقطه آن در بخش جنوبی، تا 1000 متر نیز می رسد. سطح آب دریاچه در حدود 26 تا 28 متر (برحسب سالهای مختلف) از سطح آب دریاهای آزاد، پایینتر است این دریا از طریق ولگا و همچنین کانال ولگا- دن که مجهز به حوضچه های تنظیم سطح آب و برقراری هم ترازی آب است، به طور غیر مستقیم با دریای بالتیک و دریای سیاه ارتباط دارد.

مهم‏ترین ویژگی های رویشگاههای منطقه خزری منطقه خزری: باپوشش جنگلی پهن برگ شباهت بسیاری به جنگل های اروپا سیبری دارد این جنگلها در واقع باقیمانده دوره ترشیاری هستند که توانسته اند عصر یخبندان را پشت سر وباقی بمانند به همین دلیل این گونه های رلیک (تاریخی) ارزش حفاظتی در مقیاس جهانی دارند. بسیاری از جنگل های جلگه ای خزر از بین رفته اند وبرنامه‏ریزی برای احیا وبازسازی این اکوسیستم ها اهمیت ویژه ای دارد.مهمترین وقدیمی ترین گونه های گیاهی این رویشگاه آزاد،توسکا،انجیلی ،ممرز،راش وسرخدار می باشد.

 

 

مهمترین ویژگی های آن در زیر خلاصه شده است:

  • دارای رودخانه های دائمی وجریان های نسبتا تند وسیستم شبکه آبی متراکم.
  • دبی منظم ناشی از توزیع زمانی مکانی یکنواخت بارندگی.
  • رودخانه های عمدتا کوتاه همراه با بریدگی های عمیق به دلیل شیب زیاد در حد فاصل سرچشمه تا مصب.
  • عمده رودخانه ها به دریای خزر یا تالاب های ساحلی ختم می شوند.

 

ویژگیها و تحولات دریاچه خزر

بزرگترین دریاچه ،400 هزار کیلومتر مربع ،دریاچه و حوزه آبخیز بسته ولی با نوسانات تراز خیلی زیاد،طی چند دهه کیلومترها زیر آب  یا خشک می شود . ولگا بزرگترین رودخانه اروپا 80درصد تغذیه آب را تضمین کرده است. حوضه های بسته شمال شرقی درجایی که رودخانه های تجن ومرغاب به شرق ایران (افغانستان)وصحرای قره قوم به عنوان بخشی از حوضه دریاچه آرال جریان می یابد.

جریان های دریایی :

جریان هایی که در این دریا وجود دارند بر دوقسمت هستند: جریان های منظم وجریان های غیر منظم.

 1-جریان های غیرمنظم آنهایی هستند که تابع وزش باد وجهت نیرو ومدت وزش می باشند.بنابراین طبعاً اتفاقی بوده ودارای سرعت وجهت ثابتی نیستند.

2-جریان های منظم برعکس اولی جریان های ثابت بوده واز سیستم جریان های معینی که در دریانوردی کمال اهمیت را دارند پیروی می کنند.(محمود زاده،1384)